Gnojnik (małop.)- krzyż przydrożny

 

Gnojnik/Uszew, okolice (małop.)- figura Jana Nepomucena

 

Liszki (małop.)- figura MB pod metalowym daszkiem

 

Liszki (małop.)- św. Florian na OSP

 

Wygiełzów (małop.)- figura świętego Jana Nepomucena z 1772r.

 

Krościenko nad Dunajcem (małop.)- kapliczka domkowa

 

Tymowa (małop.)- wielopiętrowa figura z 1886r.

 Fundatorzy: Zofia i Wojciech Klimas, 1886r.

Wisła Mała (małop.)- Kapliczka św. Jana Nepomucena

 XIX wieczna kapliczka św. Jana Nepomucena w Wiśle Małej

ot.10.09.2021r.

Krościenko nad Dunajcem (Małop.) - figura Matki Bożej Pienińskiej przy szlaku na Sokolicę

 

 W drodze z Krościenka nad Dunajcem na Sokolicę , która na początku prowadzi brzegiem Dunajca, mijamy ustawiona na skale figurę MB, zaś niżej, w małym wgłębieniu znajduje się tabliczka intencyjna i miejsce na zapalenie świeczki. 

Na tabliczce napisano , iż jest to kapliczka z westchnieniem do Matki Bożej Pienińskiej, zaś mój gospodarz, przewodnik górski, mówił o niej, jako Matce Bożej Flisackiej.

Krościenko nad Dunajcem – wieś  w dolinie Dunajca i Krośnicy położona u podnóża Pienin, Gorców i Beskidu Sądeckiego ( woj. małopolskie,  pow. nowotarski), siedziba gminy.

 

 

fot.08.11.2014 

 

 

Krościenko nad Dunajcem (Małop.) - krzyż misyjny przy kościele

Krościenko nad Dunajcem – wieś  w dolinie Dunajca i Krośnicy położona u podnóża Pienin, Gorców i Beskidu Sądeckiego ( woj. małopolskie,  pow. nowotarski), siedziba gminy.

Przy gotyckim kościele  Wszystkich Świętych podziwiać możemy niezwykły krzyż misyjny, nawiązujący stylem do folkloru góralskiego. Krzyż i piękną rzeźbę Ukrzyżowanego wykonano z drewna, zaś sporo misternych elementów dekoracyjnych, z metalu. Napis na tabliczce misyjnej datuje go na 1948r (" Pamiątka św.Misji 12-20.III.1948")

 

fot.09.11.2014r 

Krościenko nad Dunajcem (Małop.) - kapliczka na domu w centrum wsi

Krościenko nad Dunajcem – wieś  w dolinie Dunajca i Krośnicy położona u podnóża Pienin, Gorców i Beskidu Sądeckiego ( woj. małopolskie,  pow. nowotarski), siedziba gminy.

Jedna z kilku kapliczek, które oglądałam w Krościenku .... Zawieszona na domu mieszkalnym, nawiązuje do symboliki gór , choć ...trochę została przedobrzona, ale zapewne to rzecz gustu a o nim się (podobno) nie dyskutuje

 

fot.10.11.2014r 

Kraków Ludwinów - kapliczka / latarnia umarłych ul.Konopnickiej

Ludwinów , to stara część Krakowa, leżąca na prawym brzegu Wisły, wzdłuż rzeki Wilgi, przy jej ujściu do Wisły. Dziś stanowi część Dzielnicy VIII Dębniki i Dzielnicy XIII Podgórze.

Osada na terenie Ludwinowa istniała już w XIII w , w czasach, gdy na terenach dzisiejszego osiedla Podwawelskiego mieszkały bobry, od których to mieszkańców zwano bobrownikami (notatka z 1254 r.) Na tym obszarze roztaczały się rozległe podmokłe łąki, stawy, bogate w ptactwo zwierzynę i ryby. Po raz pierwszy o Ludwinowie wspomniano w opisach w 1377 r. (pod nazwą Błonie). Stary Ludwinów mieścił się pomiędzy nadbrzeżem Wisły, rzeczką Wilgą i Dębnikami.

 

Niegdyś, od północy Ludwinów graniczył z osadą Dębniki. Na styku tych dwóch osad istniał cmentarz choleryczny, który został odkryty podczas prac archeologicznych w latach 2008/09 . Od końca XVI w, na cmentarzu stała kapliczka, tzw. słup dębnicki), pełniąca funkcję latarni umarłych (dziś ul. Bułhaka i Twardowskiego) . Zachowała się w niezłym stanie, choć stoi w innym miejscu - przy ul. Konopnickiej (Rondo Grunwaldzkie)

Jak to się stało? Obok latarni wiódł uczęszczany trakt tyniecki. Na atrakcyjnym dla inwestorów miejscu po dawnym cmentarzu ,w 2009r. wybudowano nowoczesny hotel z centrum kongresowym (ICE Kraków) . Poprzedzające budowę badania archeologiczne  jednoznacznie potwierdziły istnienie w tym miejscu wielkiego cmentarza cholerycznego. Stojącą na nim pierwotnie kapliczkę rozebrano, wyremontowano i przeniesiono 200 m dalej, w stronę ul. Konopnickiej. Jeszcze w XX wieku, w okienku latarni stał Chrystus Frasobliwy, obecnie w niebieskiej niszy stoi  figurka Maryi. . W 2009 została odrestaurowana. Fot., 09.04.2015r

Jaworki-Biała Woda - krzyż łemkowski

 

Biała Woda , to obecnie rezerwat przyrody w gminie Szczawnica,w miejscowości Jaworki. Niegdyś wąwóz zasiedlali dawni mieszkańcy tych ziem - Rusini Szlachtowscy - zwani potocznie Łemkami. Łemkowie zamieszkiwali tereny od Bieszczad po niemal Beskid zajmując się w trudnych warunkach głownie hodowlą owiec i uprawą ziemi. 

Przypisywano im wiele rodowodów, tymczasem oni sami nazywali siebie Rusinami a uważali się za odrębną grupę etniczną przybyłą z Rusi Kijowskiej przed wiekami.

Krzyż, który spotykamy na szlaku jest jedną z pamiątek po dawnych mieszkańcach. Prosty, drewniany z blaszaną postacią Ukrzyżowanego pod obdaszkiem. Ustawiony przy spróchniałym drzewie, zwrócony jest ku małemu wodospadowi na zakręcie drogi. Nostalgiczny i wzruszający, szczególnie jesienią, gdy szlaki nie są przepełnione. fot.09.11.2014r

Zobacz też: Jaworki-Biała Woda , łemkowska kapliczka ze złotym hełmem

Jaworki-Biała Woda - kapliczka prawosławna

Dziś opowieść o kapliczce w Pieninach, z tragiczną historią pewnej grupy etnicznej w tle...

Przy parkingu , na samym krańcu Jaworek stoi prawosławna kapliczka ze złotym, cebulastym hełmem. Pozostawili ją dawni mieszkańcy tych ziem - Rusini - zwani potocznie Łemkami ( łem = tylko, podobno Łemkowie nadużywali tego słowa ). Zamieszkiwali  oni tereny od Bieszczad po niemal Beskid zajmując się w trudnych warunkach głownie hodowlą owiec i uprawą ziemi.

Przypisywano im wiele rodowodów ...rumuński, albański ... Tymczasem oni sami nazywali siebie Rusinami a uważali się za odrębną grupę etniczną wywodząca się z Rusi Kijowskiej . Uważają,ze w Karpatach żyją tak samo długo, jak Polacy , niestety, propaganda ukraińska w trudnych przed i wojennych latach zrobiła swoje ...

Przed 1947r część Łemków dobrowolnie opuściła polskie tereny i osiedliła się w ówczesnym ZSSR a część siłą , w ramach Akcji Wisła,zmuszono do wyprowadzki na Ziemie Odzyskane. Ruś Szlachtowska, czyli tereny m.in. obecnych Jaworek i Białej Wody opustoszały - z 2100 osób wyjechało wtedy aż 1857 ! ( za J. Nyka "Pieniny - przewodnik").

Pana Filipa Ikoniaka, który opiekuje się kapliczką i który pobiera opłaty za parking przy rezerwacie "Biała Woda" , zastałam przy spożywaniu obiadu. Jest on jednym z nielicznych Łemków, którym udało się wrócić na 'stare śmieci', ale historia wywózki i późniejszego powrotu, które opowiada, podszyta jest krzywdą i goryczą. Pan Filip miał wówczas 5 lat, ale dobrze pamięta opierającą się krowę, która nie chciały wyjść ze stajni ( padła podczas transportu), pamięta łzy matki , strach dziadka, który bojąc się rozstrzelania podpisał dokumenty wywozowe... Bydlęcymi wagonami przewieziono rodzinę p. Ikoniaka na wschód aż po dość długiej tułaczce znalazła się we Lwowie. Nie czuli się jednak Ukraińcami i dzięki staraniom, mamie i Filipowi udało się wrócić do Polski w 1957 r. - najpierw na Ziemie Odzyskane, potem w pobliże rodzinnych stron, do Białej Wody. Dom, z którego zostali wywiezieni, stał u wylotu wąwozu Homole , więc może i dziadek pana Filipa widnieje na zdjęciu, które wisi tam 'poglądowo', aby turyści mogli poznać historię tej części Pienin.

 Kapliczka w Jaworkach - Białej Wodzie, została odnowiona z pietyzmem przez pana Filipa ,ale pracy przy niej jest jeszcze sporo... więc zaglądając w te kąty, nie żałujcie pieniędzy za opłatę parkingową .Pójdą na dobry cel.